dataiotech Labs
dbaguidedbaguideDBAdataxtoolsdataopsphere
Database Infrastructure Background
dataiotech Labs — Üretim Odaklı DBA & Veritabanı Kılavuzu

Veritabanı Mimarisinde Ustalık & Üretim Operasyonları

Üretim ortamları için test edilmiş operasyonel runbook'lar, SQL cheat sheet'leri, güvenlik sertleştirme rehberleri ve gerçek saha vaka analizleri.

3 Aktif Veritabanı Motoru
PostgreSQL, MySQL, Microsoft SQL Server
6 Hazır Runbook
Incident & Bakım Prosedürü
18 SQL Snippet
Doğrulanmış SQL Kodu
Saha Pratikleri
Gerçekçi Üretim Notları
Motorlar

Veritabanı Motorları Mimarisi

PostgreSQL

v18.6
:5432

Dünyanın En Gelişmiş Açık Kaynaklı İlişkisel Veritabanı

CLI:psql
Config:postgresql.conf / pg_hba.conf

MySQL

v26.7.0
:3306

Dünyanın En Popüler Web & E-Ticaret Veritabanı

CLI:mysql
Config:my.cnf / my.ini

Microsoft SQL Server

v2022 (v16.0)
:1433

Kurumsal Güvenilirlik & Entegre Veri Platformu

CLI:sqlcmd
Config:sqlservr.ini / Registry
Operasyon

Öne Çıkan Operasyonel Runbook'lar

Tüm Runbook'lar
incident 30 dakika / 30 mins

PostgreSQL Replication Lag: Darboğazı Adım Adım Teşhis Etme

Replica geriden geliyor. Sorun WAL üretiminde, gönderimde, aktarımda veya replay aşamasında mı? Salt okunur kontrollerle önce gecikmenin hangi aşamada biriktiğini bulun.

Adım Adım İncele
backup Hazırlık 1 saat + tatbikat 1–4 saat (veri boyutuna bağlı)

PostgreSQL Backup'ınızı Doğrulayın: İlk Restore Tatbikatı

Backup job'unun 'başarılı' bitmesi yalnızca dosyanın yazıldığını gösterir. Geri dönülebildiğini gösteren tek kanıt, o backup'tan izole bir ortama gerçekten restore edip veriyi doğrulamaktır. Bu runbook ilk tatbikatınızı uçtan uca yürütür ve sonunda elinizde ölçülmüş bir RTO, ölçülmüş bir RPO ve imzalı bir tatbikat kaydı olur.

Adım Adım İncele
Mimari Tarifler

Öne Çıkan Referans Veritabanı Mimarileri

Tüm Mimari Tarifler
postgresql
⚡ Performance
RPO: 0 (Sync Standby ile) / < 1s (Async DR) 25 min

PostgreSQL pgvector HNSW: Production RAG Rehberi

pgvector HNSW'yi production'da güvenle kurun: maintenance_work_mem, WAL, Patroni replikasyonu, kilitler, hybrid search ve teşhis sorguları.

PostgreSQL pgvector HNSW: Production RAG Rehberi
PostgreSQL 17pgvector 0.8.xPatroni HAetcd v3+4
sqlserver
RPO: 0 (Senkron Node'lar)

SQL Server Always On Availability Groups (AG) Topolojisi

Veritabanı düzeyinde yüksek erişilebilirlik ve felaket kurtarma çözümü. Read-only sorgular ikincil sunuculara yönlendirilerek master sunucunun yükü hafifletilir.

SQL Server Always On Availability Groups (AG) Topolojisi
Windows Server Failover Cluster (WSFC)AG ListenerSQL Server Enterprise
Hızlı Referans & Posterler

Baskıya Hazır DBA Cheat Sheet'leri

Tüm Cheat Sheet'ler
postgresql
PostgreSQL 16 / 17
psql CLI Hızlı Referans
HD Poster

psql CLI Hızlı Referans

Bağlantı parametreleri, meta komutlar (\d, \l, \du), .psqlrc konfigürasyon şablonu, COPY yönetimi ve anlık kilit/aktivite teşhis sorgularını içeren kapsamlı poster rehber.

  • Bağlantı & URI Sözdizimleri
  • Tüm Meta Komutlar (\dt+, \dn+, \du)
  • Çıktı & Formatlama Seçenekleri
mysql
MySQL 8.0 / 8.4
InnoDB Tuning Referansı
HD Poster

InnoDB Tuning Referansı

Buffer pool boyutlandırma formülü, redo log ve flush politikaları, I/O kapasitesi ve thread ayarları, production my.cnf şablonu ve SHOW ENGINE INNODB STATUS okuma kılavuzu.

  • Buffer Pool Boyutlandırma Formülü (%70-80)
  • Redo Log & O_DIRECT Yapılandırması
  • Hazır Production my.cnf Şablonu
postgresql
PostgreSQL 15 / 16 / 17
PostgreSQL Güvenlik Hardening
HD Poster

PostgreSQL Güvenlik Hardening

pg_hba.conf sıkılaştırma kuralları, SCRAM-SHA-256 parola politikaları, SSL/TLS sertifika doğrulama, pgaudit denetim izi, public şema izolasyonu ve tek sorguda güvenlik kontrol listesi.

  • SCRAM-SHA-256 & Güvenli pg_hba.conf
  • En Az Yetki & public Şeması Kilitleme
  • TLS/SSL verify-full Yapılandırması
postgresql
PostgreSQL 14 / 15 / 16 / 17
PostgreSQL Yedekleme & Kurtarma
HD Poster

PostgreSQL Yedekleme & Kurtarma

pg_dump ve pg_dumpall mantıksal yedekler, pg_basebackup ve pgBackRest fiziksel yedekleme, WAL arşivleme, Point-in-Time Recovery (PITR) ve felaket kurtarma senaryoları.

  • pg_dump & pg_dumpall Optimum Parametreleri
  • WAL Arşivleme & Kesintisiz Fiziksel Yedek
  • Point-in-Time Recovery (PITR) Adımları
mysql
MySQL 8.0 / 8.4
MySQL Yedekleme & Kurtarma
HD Poster

MySQL Yedekleme & Kurtarma

mysqldump ve MySQL Shell dumpInstance mantıksal yedekler, MEB ve Percona XtraBackup fiziksel yedekleme, binary log ile Point-in-Time Recovery (PITR) ve CLONE eklentisi.

  • mysqldump --single-transaction & Hızlı Geri Yükleme
  • MySQL Shell Parallel dumpInstance / loadDump
  • Binary Log ile Dakika Bazlı PITR Kurtarma
postgresql
PostgreSQL 14 / 15 / 16 / 17
PostgreSQL İndeksleme & Sorgu Optimizasyonu
HD Poster

PostgreSQL İndeksleme & Sorgu Optimizasyonu

B-Tree, BRIN, GIN, GiST indeks seçimi, EXPLAIN (ANALYZE, BUFFERS) maliyet ve join analizi, pg_stat_statements ile yavaş sorgu tespiti ve autovacuum / index bakım rehberi.

  • B-Tree, GIN, GiST & BRIN İndeks Seçim Rehberi
  • EXPLAIN (ANALYZE, BUFFERS) Plan Okuma
  • Index Skip Scan, Partial & Expression İndeksler
mysql
Oracle 1Z0-908 · MySQL 8.0
MySQL OCP 8.0 DBA Sınav Konu Haritası
HD Poster

MySQL OCP 8.0 DBA Sınav Konu Haritası

Oracle 1Z0-908 MySQL 8.0 Database Administrator sınavının 7 ana alanı: Mimari, Kurulum, Güvenlik, İzleme, Optimizasyon, Yedekleme, Yüksek Erişilebilirlik (InnoDB Cluster) ve kritik sınav tuzakları.

  • Tüm 7 Sınav Alanı & Kritik Sınav Tuzakları
  • InnoDB Cluster, Group Replication & Router
  • Kritik MySQL 8.0 Varsayılan Değerleri
Güvenlik

Kritik CVE Bültenleri & Sertleştirme

Tüm Güvenlik Paneli
CVE-2026-1104CVSS 7.8

PostgreSQL 17.2 Autovacuum Bellek Sızıntısı Güvenlik Güncellemesi

Yüksek hacimli paralel autovacuum işçilerinin beklenmedik RAM tüketimine yol açan hata giderildi.

Eylem / Yamalama:PostgreSQL 17.2 sürümüne acil güncelleme yapılması veya autovacuum_work_mem limitinin düşürülmesi önerilir.
CVE-2024-10979CVSS 8.8

PostgreSQL PL/Perl Ortam Değişkeni Manipülasyonu ile Kod Çalıştırma

PL/Perl dilini kullanan sunucularda yetkisiz kullanıcıların ortam değişkenlerini değiştirerek rastgele kod çalıştırmasına olanak tanıyan zafiyet.

Eylem / Yamalama:PostgreSQL 17.1, 16.5, 15.9, 14.14 veya 13.17 sürümlerine acil yükseltme yapın.
CVE-2024-21096CVSS 7.5

MySQL Server Optimizer Katmanında DoS (Hizmet Engelleme) Zafiyeti

Belirli karmaşık SQL sorguları üzerinden MySQL sunucu sürecinin beklenmedik şekilde çökmesine (hang/crash) neden olabilen açık.

Eylem / Yamalama:MySQL 8.0.37 veya 8.4.1 LTS sürümüne yükseltme yapın.
Saha

Gerçek Saha Krizleri (Post-Mortem)

Tüm Vakalar
postgresql45 dakika kesinti

PostgreSQL TXID Wraparound Krizinde Acil Kurtarma

Karşılaşılan Sorun:

Yoğun işlem gören 12 TB'lık e-ticaret veritabanı aniden tüm yazma ve okuma işlemlerini durdurarak "database is not accepting commands to avoid wraparound data loss" hatası verdi.

Kazanılan Deneyim:

`autovacuum_freeze_max_age` eşiği ve `datfrozenxid` yaşı Prometheus ile sürekli izlenmeli; %70 dolulukta kritik alarm üretilmeli.

mysql20 dakika kısmi sepet çökmesi

MySQL InnoDB Gap Lock Deadlock Fırtınası

Karşılaşılan Sorun:

Kampanya anında sepete ekleme servisi yüzlerce "Deadlock found when trying to get lock; try restarting transaction" hatası fırlatmaya başladı.

Kazanılan Deneyim:

Yüksek eşzamanlılık (concurrency) gerektiren OLTP sistemlerde `READ COMMITTED` izolasyon seviyesi gap lock krizlerini büyük ölçüde engeller.

Kariyer

DBA Sertifikasyon & Kariyer Yolları

Kariyer Hub'ı
Oracle

Oracle Certified MySQL Implementation Associate

Bu sertifika; MySQL Enterprise Edition kurulumu, tasarımı, güvenliği, yüksek erişilebilirliği, yedeklemesi ve HeatWave mimarisini kapsayarak hem lokal hem de bulut ortamlarında MySQL çözümleri sunma yetkinliğini doğrular.

180 dk (50 Soru)$245 USD
Oracle

Oracle Certified Professional MySQL 8.0 Database Developer

MySQL 8.0 Database Developer OCP sertifikası; MySQL veritabanı ile uygulama geliştirebilen, şema objelerini tasarlayıp yönetebilen ve işlem (transaction) kontrolü sağlayabilen uzmanlığı doğrular. Aynı zamanda sorgu performansını optimize etme, saklı yordamlar (stored programs) oluşturup çalıştırma ile JSON ve belge deposu (document store) yönetimi konularındaki yetkinliği gösterir.

180 dk (65 Soru)$300 USD
EnterpriseDB

PostgreSQL Associate DBA Certification

PostgreSQL sunucu kurulumu, mimari parametreler, kullanıcı yetkilendirme, pg_dump/pg_restore yedekleme ve temel bakım operasyonları.

90 dk (60 Soru)$200 USD
Oracle

Oracle Certified Professional: MySQL 8.0 Database Administrator

MySQL 8.0 sunucu mimarisi, InnoDB motoru, GTID tabanlı Replikasyon, Group Replication ve Enterprise Güvenlik uzmanlığı.

140 dk (85 Soru)$245 USD
Microsoft Azure

Administering Relational Databases on Microsoft Azure

Azure SQL Database, SQL Managed Instance ve VM üzerinde SQL Server mimarileri, High Availability ve Query Store yönetimi.

100 dk (40-60 Soru)$165 USD
dataiotech Labs • Haftalık Teknik Bülten

Haftalık DBA & Veritabanı Bülteni

Her Pazartesi: Yeni CVE açıkları, en iyi performans tuning ipuçları, vaka analizleri ve etkinlik duyuruları.