dataiotech Labs
dbaguide/academy/database-fundamentals
MDBA-FUNDModül #1Foundation → Advanced

1. Veritabanı Temelleri & Depolama Motorları

İlişkisel motor fiziği, disk sayfa yapıları, ACID dayanıklılığı ve MVCC

Veritabanı motorlarının disk ve bellek mimarisini, B-Tree ve LSM-Tree indeksleme algoritmalarını, transaction izolasyon seviyelerini ve eşzamanlılık kontrolünü (MVCC) motor-bağımsız mühendislik derinliğinde inceler.

Yayın Durumu100%
6
Yayında
0
Planlanan
Bu Modülde Kazanılan Mühendislik Yetkinlikleri:
✓ACID prensiplerinin disk ve WAL seviyesindeki mekanizması
✓B-Tree indeks yaprak bölünmesi ve LSM-Tree compactor mekanizması
✓MVCC: Snapshot izolasyonu, xmin/xmax tuple başlıkları ve Undo segmentleri
✓psql ve MySQL Shell ile operasyonel veri yapısı denetimi
Bu uzmanlık modülünü LinkedIn ve X'te paylaşın:

Modül Müfredatı & Dersler6 Ders

Yayındaki derslere doğrudan tıklayarak başlayabilirsiniz. Planlanan derslerin hedefleri aşağıda özetlenmiştir.

MDBA
Eğitim & Mühendislik Kaynağı Eşleştirmesi

Modern DBA Academy müfredatındaki dersler; dbaguide platformunun production ortamlarında doğrulanmış derinlemesine makaleleri, acil müdahale rehberleri (runbook), teşhis scriptleri ve mimari tarifleriyle birebir eşleştirilmiştir. Yayındaki bağlantılar doğrudan ilgili teknik kaynağa yönlendirir.

MDBA-FUND-001DersFoundationTemel KavramYayında

ACID ve Transaction Yönetimi Temelleri

Atomicity, Consistency, Isolation ve Durability prensiplerinin disk ve WAL seviyesindeki mekanizması.

Öğrenme Kazanımları:
  • •ACID prensiplerinin veritabanı motoru katmanındaki fiziksel karşılıklarını kavramak
  • •Crash recovery anında WAL ve Redo log kayıtlarının ACID güvencesini nasıl sağladığını öğrenmek
  • •Atomik commit ve abort süreçlerinin disk sayfalarındaki etkisini analiz etmek
Sonraki Önerilen:MDBA-FUND-002: B-Tree vs LSM-Tree İndeks Mimarisi
MDBA-FUND-002DersFoundationTemel KavramYayında

B-Tree vs LSM-Tree İndeks Mimarisi

Okuma-ağırlıklı B-Tree yaprak düğümleri ile yazma-ağırlıklı Log-Structured Merge (LSM) ağaçlarının karşılaştırılması.

Öğrenme Kazanımları:
  • •B-Tree indeks yaprak bölünmesi (page split) ve derinlik logaritmalarını anlamak
  • •LSM-Tree memtable, commit log ve SSTable birleştirme (compaction) adımlarını incelemek
  • •İş yükü karakteristiğine (OLTP vs Streaming Ingestion) göre doğru indeks tipini seçebilmek
Ön Koşul:MDBA-FUND-001
Sonraki Önerilen:MDBA-FUND-003: MVCC ve Eşzamanlılık Kontrolü Temelleri
MDBA-FUND-003DersFoundationTemel KavramYayında

MVCC ve Eşzamanlılık Kontrolü Temelleri

Okuyucuların yazıcıları engellemediği çoklu sürüm eşzamanlılık denetimi ve tuple başlıkları.

Öğrenme Kazanımları:
  • •PostgreSQL xmin/xmax tuple başlıkları ile MySQL Undo segmentleri arasındaki MVCC farkını ayırt etmek
  • •Snapshot Isolation ve Transaction Snapshot oluşturma maliyetini değerlendirmek
  • •Uzun süren transaction'ların MVCC çöp temizliğine (Vacuum/Purge) etkisini kavramak
Ön Koşul:MDBA-FUND-001
Sonraki Önerilen:MDBA-FUND-004: psql CLI ile Operasyonel Veritabanı Teşhisi
MDBA-FUND-004LaboratuvarFoundationTeşhis Scripti / LabYayında

psql CLI ile Operasyonel Veritabanı Teşhisi

psql meta-komutları, oturum değişkenleri ve acil durum terminal teşhis teknikleri.

Öğrenme Kazanımları:
  • •Terminal üzerinden hızlı kilit, bağlantı ve tablo boyutu meta-komutlarını kullanmak
  • •Acil durumlarda GUI araçları çöktüğünde terminalden kurtarma komutlarını işletmek
Sonraki Önerilen:MDBA-FUND-005: MySQL Shell & Client Operasyon Kılavuzu
MDBA-FUND-005LaboratuvarFoundationTeşhis Scripti / LabYayında

MySQL Shell & Client Operasyon Kılavuzu

MySQL Shell, mysqladmin ve CLI üzerinden durum denetimi ve operasyonel komutlar.

Öğrenme Kazanımları:
  • •MySQL CLI üzerinden global değişkenleri ve thread durumlarını sorgulamak
  • •InnoDB monitör ve durum çıktılarını komut satırından ayrıştırmak
Sonraki Önerilen:MDBA-FUND-006: Modern DBA 2027: Database Administrator'dan Database Engineer ve Data Architect'e Dönüşüm
MDBA-FUND-006DersAdvancedTemel KavramYayında

Modern DBA 2027: Database Administrator'dan Database Engineer ve Data Architect'e Dönüşüm

Rutin bakım ve elle yedekleme döneminin sonu: Modern DBA nasıl Database Engineer ve Data Architect rollerine evriliyor? Çekirdek sistemler, güvenilirlik, otomasyon, AI/vektör veri mimarisi ve 2027 yetkinlik haritası.

Öğrenme Kazanımları:
  • •Geleneksel DBA rolünden Database Engineer ve Data Architect rollerine geçişin temel dinamiklerini kavramak
  • •PostgreSQL, SQL Server ve Oracle motorlarında çekirdek bellek, I/O ve işlem günlüğü mimarilerini karşılaştırmak
  • •Sıfır kesintili şema migrasyonları (Expand/Contract) ve Database SRE prensiplerini uygulamak
Ön Koşul:MDBA-FUND-001MDBA-FUND-002
MÜFREDAT BİLDİRİMİ

1. Veritabanı Temelleri & Depolama Motorları modülünün yeni ders ve laboratuvarlarından haberdar olun.

Yeni mühendislik modülleri, acil müdahale rehberleri (runbook), teşhis scriptleri ve tek tuşla çalışan Docker laboratuvarları yayınlandığında doğrudan e-postanıza gelsin.