DBA Kariyer, Sertifika & Yetkinlik Rehberi
Rol ayrımları (DBA vs DRE vs Platform Data), mülakat soruları ve 90 günlük yetkinlik kontrol listeleri.
Roller & Sorumluluklar
Junior DBA, Senior Production DBA, Data Reliability Engineer ve Cloud Architect yol haritaları.
Sertifika Yolları
PostgreSQL, MySQL ve bulut sağlayıcılarının sınav kodları, süreleri ve konu kapsamları.
Mülakat Soru Bankası
Junior'dan Lead seviyeye gerçek teknik mülakat soruları ve kıdemli yanıt stratejileri.
Yetkinlik Haritası & Checklist
İlk 30-60-90 gün onboarding hedefleri, operasyonel refleksler ve yetkinlik haritaları.
Öne Çıkan DBA & Veri Rolleri
Core / Production DBA
$110,000 - $160,000 / yılGeleneksel ve kritik kurumsal RDBMS platformlarının 7/24 kesintisizliği, HA/DR mimarisi, RMAN/pg_dump yedekleme ve derinlemesine SQL/Engine tuning sorumlusu.
- High Availability (AlwaysOn, Data Guard, Patroni, Galera)
- Disaster Recovery & Point-in-Time Recovery (PITR)
- Query Optimization & Execution Plan Analysis (AWR, pg_stat_statements)
- Storage & Memory Architecture (Buffer Pools, Shared Buffers, TempDB)
- Security & Compliance (TDE, RBAC, Row Level Security)
Database Reliability Engineer (DRE)
$135,000 - $190,000 / yılVeritabanı altyapılarını kod olarak yöneten (IaC), GitOps ve CI/CD ile şema migrasyonlarını otomatikleştiren, SLO/SLI odaklı güvenilirlik mühendisi.
- Kubernetes DB Operatörleri (CloudNativePG, KubeBlocks, Percona)
- Infrastructure as Code (Terraform, Ansible, Pulumi)
- Otomatik Şema Migrasyonu & Rollback (Liquibase, Flyway, Bytebase)
- SLO/SLI Metrikleri & Kaos Mühendisliği (Chaos Mesh, Litmus)
- Gelişmiş Gözlemlenebilirlik (Grafana, OpenTelemetry, pg_exporter)
Platform Data Engineer / Architect
$150,000 - $220,000 / yılDağıtık veri platformları, NewSQL ve NoSQL mimarileri, multi-region replikasyon ve petabayt ölçeğinde veri gölü/ambarı entegrasyonlarını tasarlayan başmimar.
- Dağıtık Konsensus & Multi-Region Dağıtım (Raft, Spanner, CockroachDB)
- Hibrit İş Yükleri & HTAP Çözümleri (TiDB, AlloyDB)
- Veri Modelleme & Sharding Stratejileri (Citus, Vitess)
- CDC & Gerçek Zamanlı Streaming (Debezium, Kafka, Redpanda)
- Multi-Cloud Veri Güvenliği ve Maliyet Optimizasyonu (FinOps)
Öne Çıkan Sertifikasyonlar
Oracle Certified MySQL Implementation Associate
Bu sertifika; MySQL Enterprise Edition kurulumu, tasarımı, güvenliği, yüksek erişilebilirliği, yedeklemesi ve HeatWave mimarisini kapsayarak hem lokal hem de bulut ortamlarında MySQL çözümleri sunma yetkinliğini doğrular.
- •Tasarım & Mimari
- •Güvenlik
- •Yedekleme & DR
Oracle Certified Professional MySQL 8.0 Database Developer
MySQL 8.0 Database Developer OCP sertifikası; MySQL veritabanı ile uygulama geliştirebilen, şema objelerini tasarlayıp yönetebilen ve işlem (transaction) kontrolü sağlayabilen uzmanlığı doğrular. Aynı zamanda sorgu performansını optimize etme, saklı yordamlar (stored programs) oluşturup çalıştırma ile JSON ve belge deposu (document store) yönetimi konularındaki yetkinliği gösterir.
- •Tasarım & Mimari
- •Güvenlik
- •Yedekleme & DR
PostgreSQL Associate DBA Certification
PostgreSQL sunucu kurulumu, mimari parametreler, kullanıcı yetkilendirme, pg_dump/pg_restore yedekleme ve temel bakım operasyonları.
- •PostgreSQL Mimarisi & Shared Memory (%25)
- •Kullanıcı, Rol ve İzin Yönetimi (%20)
- •Yedekleme, Geri Yükleme & WAL (%25)
- •Rutin Bakım & Autovacuum (%15)
- •Temel Performans Analizi (%15)
Popüler Teknik Mülakat Soruları
Öncelikle işletim sistemi seviyesinde top veya htop ile kaynak tüketen süreçlerin postgres: active worker’ları olup olmadığını doğrularım. Ardından PostgreSQL içinde şu adımları izlerim: pg_stat_activity Analizi: Uzun süredir çalışan, state = 'active' durumundaki sorguları ve wait_event_type, wait_event kolonlarını incelerim. Eğer kilit beklemesi varsa kilit ağacını çıkarmak için pg_locks ile pg_stat_activity’yi join ederim. Sorgu Analizi: Sorunlu sorguları tespit edip pg_cancel_backend() veya gerekirse pg_terminate_backend() ile sonlandırırım. Geçmişe Yönelik Analiz: Olay yatıştıktan sonra pg_stat_statements uzantısı üzerinden en çok total_exec_time ve mean_exec_time tüketen, aşırı disk okumasına (shared_blks_read) yol açan anormal sorguları EXPLAIN (ANALYZE, BUFFERS) ile incelerim. Eksik indeks, kötü join stratejisi veya güncel olmayan istatistik (ANALYZE ihtiyacı) olup olmadığını denetlerim.
90 Günlük Yetkinlik Kontrol Listesi
90 Günlük DBA ve Veri Mühendisi Başarı Yol Haritası
- Tüm cluster'ların topoloji haritasını ve erişim rollerini (RBAC/Bastion) kavrama
- Mevcut yedekleme zincirlerini (Full, Diff, WAL/Archivelog) test ortamında restore ederek doğrulama
- Mevcut monitoring ve alerting kurallarını (Prometheus/Alertmanager) inceleme
- Test ortamında şema ve indeks oluşturma prosedürlerini uygulama
- Replikasyon gecikmelerini (Replication Lag) ve kilitlenmeleri (Deadlock) analiz edip çözme
- Slow Query Log ve execution plan (EXPLAIN ANALYZE) inceleyerek performans iyileştirmesi yapma
- Canlı ortam maintenance işlemlerinde (Index Rebuild, VACUUM) shadow dba olarak yer alma
- Failover tatbikatlarına ve DR planlama senaryolarına katılma
- On-call nöbet rotasyonuna bağımsız olarak dahil olma
- Sık tekrarlanan operasyonel bir görevi (yedekleme, healthcheck, deploy) script/IaC ile otomatikleştirme
- Kapasite planlama (Storage/CPU/Memory) projeksiyonu hazırlama
- Meydana gelen bir incident için Post-Mortem (Kök Neden Analizi) raporu yazma