Oracle Shared Pool Parçalanması: Bind Değişkeni Eksikliği, Literal SQL Taşması ve CURSOR_SHARING Çözümü

Milyonlarca tekil SQL sorgusunun paylaşılan bellek havuzunu parçalaması; v$sgastat analizi, acil FLUSH SHARED_POOL ve CURSOR_SHARING=FORCE / bind variable çözümü.

İnceleyen:Kıdemli Veritabanı Mimarı & SRE (dataiotech Labs)

Test Edilen Sürümler: Oracle Database 19c / 21c / 23ai

Operasyonel Doğrulama & Güvenilirlik Standardı

Son Teknik İnceleme: 2 Kasım 2026

Test Edilen SürümlerOracle 19c, 23ai

Gerekli YetkiALTER SYSTEM ve SELECT on v$sgastat, v$sqlarea

Risk Seviyesi

HighALTER SYSTEM FLUSH SHARED_POOL komutu geçici nefes aldırır ancak tüm planları silerek anlık CPU yükü yaratır

Beklenen Çıktıv$sgastat üzerinde free memory miktarının stabil kalması ve hard parse oranının düşmesi

Geri Dönüş (Rollback) Planı:SHARED_POOL_SIZE değerini eski boyutuna çekme

Oracle Docs: Tuning the Shared Pool

İlk 60 Saniye Teşhis Protokolü:

Hata mesajı semptomdur, kök neden değildir. Sunucuyu yeniden başlatmadan veya rastgele ayar değiştirmeden önce aşağıdaki "Nedeni ayırt eden tek sorgu"yu çalıştırarak gerçek senaryoyu netleştirin.

▸Belirti

Sorgular ve PL/SQL paketleri çalıştırılırken bellek hatası fırlatılır:

plaintext

ORA-04031: unable to allocate 4096 bytes of shared memory ("shared pool","unknown object","sga heap(1,0)","kglsim object batch")

▸Sahada Ne Görürsün?

Sunucuda boş RAM olmasına rağmen yeni sorgular parse edilemez. CPU kullanımı hard parse nedeniyle %100'e vurur.

▸Kök Neden Matrisi

Olasılık	Kök Neden	Açıklama
%65	Bind Değişkeni Kullanılmaması (Literal SQL)	Sorgularda `WHERE id = 123` şeklinde sabit değerler kullanılır. Her sorgu için ayrı bir execution plan üretilerek shared pool parçalanır (fragmentation).
%25	Yetersiz `SHARED_POOL_SIZE`	Büyük PL/SQL paketleri için ayrılan bellek havuzu yetersizdir.
%10	Büyük Paketlerin Pinned Olmaması	Sık kullanılan sistem paketleri önbellekte sabitlenmemiştir (`DBMS_SHARED_POOL.KEEP`).

▸ACİL RUNBOOK (0-5dk)

sql

-- 1. Shared pool boş bellek durumunu gör
SELECT pool, name, bytes / 1024 / 1024 AS MB 
FROM v$sgastat WHERE pool = 'shared pool' ORDER BY bytes DESC FETCH FIRST 10 ROWS ONLY;

-- 2. Bind variable kullanmayan ve en çok parse edilen literal sorguları bul
SELECT sql_text, executions, parse_calls, version_count 
FROM v$sqlarea WHERE executions = 1 ORDER BY parse_calls DESC FETCH FIRST 10 ROWS ONLY;

-- 3. ACİL NEFES ALMA: Shared pool'u temizle (Geçici rahatlama)
ALTER SYSTEM FLUSH SHARED_POOL;

-- 4. ACİL MÜDAHALE: Oracle'ı literal değerleri bind değişkene çevirmeye zorla
ALTER SYSTEM SET cursor_sharing = FORCE SCOPE = BOTH;

▸KALICI BLUEPRINT

1Bind Variable Standardı: Uygulama katmanında dinamik SQL birleştirmesi (String concat) yasaklanmalı, parametrik sorgular (:1, :2) kullanılmalıdır.
2Kritik Paketleri Sabitleme (Pinning): STANDARD, DBMS_STANDARD gibi paketler veritabanı açılışında belleğe çivilenmelidir:

sql

EXEC DBMS_SHARED_POOL.KEEP('SYS.STANDARD');

1SGA Boyutlandırma: SHARED_POOL_SIZE toplam SGA'nın en az %30-40'ı olacak şekilde ayarlanmalıdır.

▸Doğrulama

sql

SHOW PARAMETER cursor_sharing;
SELECT pool, name, bytes / 1024 / 1024 AS MB FROM v$sgastat WHERE name = 'free memory';

Diğer Veritabanı Hata Teşhisleri

Kriz anında başvurabileceğiniz diğer doğrulanmış hata rehberleri.

Tüm Hatalar (82)

ORACLE6 dk